ಈ ಅಂಗಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ
ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪೈಪ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ. ಲಿವರ್‌ನ ಪಿತ್ತರಸ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಸ್‌ನ ರಸ ಪ್ಯಾಪಿಲ್ಲಾ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ತೆರೆಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಕರುಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಕಲ್ಲು, ಕಿರಿದಾಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಗಡ್ಡೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದರೂ ನೋವು, ಕಾಮಾಲೆ, ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಟೈಟಿಸ್ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನಗಳು: ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ತೆಗೆಯಲು EUS, ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ERCP.
ಕಾಯಿಲೆಗಳು
ಪಿತ್ತನಾಳದ ಕಲ್ಲುಗಳು (CBD stones)
ಪಿತ್ತಕೋಶದಿಂದ ಜಾರಿದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಪಿತ್ತನಾಳವನ್ನು ತಡೆದು ನೋವು, ಕಾಮಾಲೆ ಅಥವಾ ಜ್ವರದ ಸೋಂಕು (ಕೋಲಾಂಜೈಟಿಸ್) ತರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ERCP ಮೂಲಕ, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಪಿತ್ತಕೋಶ ತೆಗೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲಹೆ.
ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಕಲ್ಲುಗಳು
ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕಂಡ, ತೊಂದರೆ ಕೊಡದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇಡ. ನೋವಿನ ದಾಳಿ ಬಂದ ನಂತರ ಕೀಹೋಲ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸಲಹೆ. ನಿಂಬೆ–ಎಣ್ಣೆ "ಫ್ಲಶ್" ಕಲ್ಲು ಕರಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಾಮಾಲೆ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತನಾಳದ ತಡೆ
ಹಳದಿ ಕಣ್ಣು, ಗಾಢ ಮೂತ್ರ, ಬಿಳಿಚಿದ ಮಲ, ತುರಿಕೆ. ಕಾರಣ ಕಲ್ಲು, ಕಿರಿದಾಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಗಡ್ಡೆ ಆಗಿರಬಹುದು. ERCP ಮೂಲಕ ಸ್ಟೆಂಟ್ ಹಾಕಿ ತಡೆ ತೆರೆಯಬಹುದು; ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ EUS ಮಾರ್ಗದ ಡ್ರೈನೇಜ್.
ತೀವ್ರ ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಟೈಟಿಸ್
ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹರಡುವ ತೀವ್ರ ಮೇಲ್ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು ಮತ್ತು ವಾಂತಿ. ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಪಿತ್ತಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಮದ್ಯ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಳಿಗಳು ಸೌಮ್ಯ. ಕಾರಣವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದೇ ಮುಂದಿನ ದಾಳಿ ತಡೆಯುವ ದಾರಿ.
ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಟೈಟಿಸ್
ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋವು, ಎಣ್ಣೆಯಂತಹ ಮಲ, ಮಧುಮೇಹ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಫಿಕ್ ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಟೈಟಿಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಎಂಜೈಮ್ ಕ್ಯಾಪ್ಸೂಲ್, ಮಧುಮೇಹ ಆರೈಕೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ERCP ಚಿಕಿತ್ಸೆ.
ಸ್ಯೂಡೋಸಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಡ್-ಆಫ್ ನೆಕ್ರೋಸಿಸ್
ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಟೈಟಿಸ್ ನಂತರ ದ್ರವ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನವು ತಾವೇ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸೋಂಕು ಅಥವಾ ತೊಂದರೆ ಇದ್ದರೆ ಜಠರದೊಳಗಿಂದ EUS ಮೂಲಕ ಸ್ಟೆಂಟ್ ಹಾಕಿ ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದು.
ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಸ್ ಸಿಸ್ಟ್
ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಸ್ಟ್‌ಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಲ್ಲ. ಗಾತ್ರ, ಒಳಗಿನ ಗಟ್ಟಿಭಾಗ, ನಾಳದ ಅಗಲ ಇತ್ಯಾದಿ ನೋಡಿ ಯಾವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು, ಯಾವುದಕ್ಕೆ EUS ಮಾದರಿ ಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಬರಿ ಬೇಡ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವೂ ಬೇಡ.
ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತನಾಳದ ಗಡ್ಡೆಗಳು
ನೋವಿಲ್ಲದ ಕಾಮಾಲೆ, ತೂಕ ಇಳಿಕೆ, 50 ರ ನಂತರ ಹೊಸ ಮಧುಮೇಹ — ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. EUS ಸೂಜಿ ಬಯಾಪ್ಸಿ, ಸ್ಟೇಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೆಂಟ್ ಮೂಲಕ ತಡೆ ನಿವಾರಣೆ — ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರು ಮತ್ತು ಆಂಕೊಲಾಜಿಸ್ಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಈ ಭಾಗದ ಕಡೆ ಸೂಚಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು
- ಬೆನ್ನಿಗೆ ಹರಡುವ ಮೇಲ್ಹೊಟ್ಟೆ ನೋವು
- ಹಳದಿ ಕಣ್ಣು/ಚರ್ಮ, ಗಾಢ ಮೂತ್ರ, ಬಿಳಿಚಿದ ಮಲ, ತುರಿಕೆ
- ಕಾಮಾಲೆಯ ಜೊತೆ ನಡುಕದ ಜ್ವರ
- ಎಣ್ಣೆಯಂತಹ, ತೇಲುವ, ದುರ್ವಾಸನೆಯ ಮಲ ಮತ್ತು ತೂಕ ಇಳಿಕೆ
- 50 ರ ನಂತರ ತೂಕ ಇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಮಧುಮೇಹ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು
| ಪರೀಕ್ಷೆ | ಏನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ |
|---|---|
| ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ | ಪಿತ್ತಕಲ್ಲು, ಅಗಲವಾದ ಪಿತ್ತನಾಳ. ಮೊದಲ ಪರೀಕ್ಷೆ. |
| LFT, ಲೈಪೇಸ್/ಅಮೈಲೇಸ್ | ಪಿತ್ತ ತಡೆ; ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಸ್ ಉರಿಯೂತ. |
| CT ಸ್ಕ್ಯಾನ್ | ಪ್ಯಾಂಕ್ರಿಯಾಟೈಟಿಸ್ ತೀವ್ರತೆ, ದ್ರವ ಸಂಗ್ರಹ, ಗಡ್ಡೆ. |
| MRCP | ಎಂಡೋಸ್ಕೋಪ್ ಇಲ್ಲದೆ ನಾಳಗಳ ವಿವರವಾದ ನಕ್ಷೆ. |
| EUS | ಅತಿ ಹತ್ತಿರದ ನೋಟ, ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲು, ಬಯಾಪ್ಸಿ. |